ਏਜੰਸੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ, ਭਾਵ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ ਲਗਭਗ 847 ਬਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟ (BU) ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਪ੍ਰੈਲ-ਸਤੰਬਰ 2023 ਦੌਰਾਨ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ 786 BU ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਲਗਭਗ 847 BU ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਉਦਯੋਗ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ, ਮਈ ਅਤੇ ਜੂਨ ‘ਚ ਬੇਮੌਸਮੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੇਮੌਸਮੀ ਬਾਰਸ਼ ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੋਹਰੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉੱਚ ਨਮੀ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਨੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖਪਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਰਿਕਵਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪੱਖੇ, ਕੂਲਰ ਅਤੇ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਵਰਗੀਆਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਅਗਸਤ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ।

ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਦੇ ਅੰਕੜੇ

ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜੇ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2022-23 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ 215.88 ਗੀਗਾਵਾਟ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਸਤੰਬਰ 2023 ਦੌਰਾਨ ਪੀਕ ਪਾਵਰ ਮੰਗ 241 ਗੀਗਾਵਾਟ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਪੀਕ ਪਾਵਰ ਦੀ ਮੰਗ ਜੂਨ ਵਿੱਚ 224.1 ਗੀਗਾਵਾਟ ਦੇ ਨਵੇਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਈ, ਪਰ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ 209.03 ਗੀਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਈ। ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ 238.19 ਗੀਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 240 ਗੀਗਾਵਾਟ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।

ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ 229 ਗੀਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗੀ। ਬੇਮੌਸਮੀ ਬਾਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਉਮੀਦ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀ।

ਇਸ ਸਾਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ 2023 ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 229 ਗੀਗਾਵਾਟ ਦੀ ਉੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਦੀ ਉਮੀਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਕੋਲੇ ‘ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਐਕਟ 2023 ਦੀ ਧਾਰਾ 11 ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸੁੱਕੇ ਈਂਧਨ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਕੋਲਾ-ਅਧਾਰਤ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਲਈ ਮਿਸ਼ਰਣ ਲਈ ਕੋਲਾ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨਾ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਭਾਵੇਂ ਵਧੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 24 ਘੰਟੇ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਅਗਸਤ, 2023 ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਬਿਜਲੀ ਅਥਾਰਟੀ (CEA) ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਨੇ 424 ਗੀਗਾਵਾਟ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 206 ਗੀਗਾਵਾਟ ਕੋਲਾ ਆਧਾਰਿਤ, 47 ਗੀਗਾਵਾਟ ਵੱਡੀ ਹਾਈਡਰੋ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 132 ਗੀਗਾਵਾਟ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ (ਸੂਰਜੀ, ਪੌਣ ਊਰਜਾ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।