ਆਨਲਾਈਨ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਆਫ ਬੜੌਦਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਦੀਮਕ ਨੇ ਬੈਂਕ ਦੇ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ 18 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਨਕਦੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਖਾਤਾਧਾਰਕ ਨੇ ਲਾਕਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ‘ਚ ਕਰੰਸੀ ਦੇ ਨੋਟ ਦੀਮਕ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਤਾਧਾਰਕ ਨੇ ਬੈਂਕ ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਚ ਮੈਨੇਜਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਖਾਤਾਧਾਰਕ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਮਿਲੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਮਾਮਲਾ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਅੰਬਾਲਾ ‘ਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਆਓ, ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਬੈਂਕ ਲਾਕਰ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ।
ਆਰਬੀਆਈ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਯਾਨੀ 2022 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਇੱਕ ਸਰਕੂਲਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਰਕੂਲਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੇ ਲਾਕਰ ਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਲਾਕਰ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਾਕਰਾਂ ਦੀ ਵੇਟਿੰਗ ਲਿਸਟ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਲਾਕਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਆਰਬੀਆਈ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਪਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਗਾਹਕ 3 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਲਾਕਰ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲਾਕਰ ‘ਚ ਰੱਖੇ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰੇਗਾ।
ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਬੈਂਕ ਦੇ ਲਾਕਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਗਾਹਕ ਬੈਂਕ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਮਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਉਸ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਹਾਤੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕ ਲਾਕਰ ‘ਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਤੁਸੀਂ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ?
ਕੋਈ ਵੀ ਗਾਹਕ ਬੈਂਕ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਗਹਿਣੇ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਾਮਾਨ ਹੀ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦੁਰਘਟਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਨਕਦੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰੰਸੀ, ਹਥਿਆਰ, ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਭਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕ ਆਫ ਬੜੌਦਾ ਦੇ ਲਾਕਰ ‘ਚ ਘਟਨਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਚ ਖਾਤਾਧਾਰਕ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਬਾਲਾ ‘ਚ ਬੈਂਕ ਲਾਕਰ ਦੀ ਚੋਰੀ ‘ਚ ਖਾਤਾਧਾਰਕ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਮਿਲੇਗਾ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਮਿਲੇਗਾ?
ਬੈਂਕ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਿਰਫ 100 ਗੁਣਾ ਕਿਰਾਇਆ ਦੇਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਾਹਕ ਆਪਣੇ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਾਲਾਨਾ ਕਿਰਾਏ ਤੋਂ 100 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਮਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵੀ ਬੈਂਕ ਸਿਰਫ 100 ਗੁਣਾ ਕਿਰਾਏ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰੇਗਾ।



