ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਨੌਕਰੀਪੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤਾ ਕਿਸੇ ਇਨਾਮ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਤੋਂ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤਾ ਸਾਰੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤਾ ਸਿਰਫ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤਾ ਕੀ ਹੈ?
ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤਾ (DA) ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਹਰ ਸਾਲ ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ, ਸਰਕਾਰ (ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂ ਰਾਜ) ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਤਨਖਾਹ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਾਧੂ ਭੱਤੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾ ਝੱਲਣੀ ਪਵੇ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤੇ ਦੀ ਰਕਮ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਹਰ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਡੀਏ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ 42 ਫੀਸਦੀ ਡੀ.ਏ. ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
DA ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤੇ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਡੀ.ਏ. ਕੈਲਕੁਲੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਇਹ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੈ [(ਪਿਛਲੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਪ੍ਰਾਈਸ ਇੰਡੈਕਸ ਦੀ ਔਸਤ – 115.76)/115.76]×100
ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਡੀਏ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ = (ਪਿਛਲੇ 3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ ਦੀ ਔਸਤ (ਬੇਸ ਈਅਰ 2001=100)-126.33))x100
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਡੀਏ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਥੋਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ। ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਤਪਾਦ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
