ਇੰਦੌਰ/ਭੋਪਾਲ/ਜਬਲਪੁਰ : ਜਾਅਲੀ ਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਫੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਰਾਹੀਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਸਗੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਾਅਲੀ ਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਤੇ ਮਾਲ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ‘ਚ ਮੰਗਲਵਾਰ (14 ਨਵੰਬਰ) ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਸਾਖਰਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ‘ਸੱਚ ਕੇ ਸਾਥੀ ਸੀਨੀਅਰਜ਼’ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਰਾਜ ਦੇ ਇੰਦੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜੇਸ਼ ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਲਾਲ ਦੁਆ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ‘ਚ ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਾਅਲੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਸਮਝੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਦਾ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਈਲ ‘ਤੇ ਜੋ ਵੀ ਸ਼ੱਕੀ ਸੂਚਨਾ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਫਾਰਵਰਡ ਕਰੋ।
ਇਹ ਮੀਡੀਆ ਸਾਖਰਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੈਮੀਨਾਰ ‘ਚ ਫਰਜ਼ੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਟੂਲਜ਼ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਈ ਦੁਨੀਆ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਟੇਟ ਸੰਪਾਦਕ ਸਦਗੁਰੂ ਸ਼ਰਨ ਅਵਸਥੀ ਨੇ ਕੰਟੈਸਟੈਂਟਸ ਨੂੰ ਜਾਅਲੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ। ਫਰਜ਼ੀ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਰਜ਼ੀ ਖਬਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਜਾਅਲੀ ਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਅਨਿਲ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਚੋਣ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਨੇਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਮੀਡੀਆ ਸਾਖਰਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ‘ਸੱਚ ਕੇ ਸਾਥੀ ਸੀਨੀਅਰਜ਼’ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ 14 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਭੋਪਾਲ, ਇੰਦੌਰ ਅਤੇ ਜਬਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਨਾਰ ਕਰਵਾਏ ਗਏ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਭਾਈਵਾਲ MICA (ਮੁਦਰਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ) ਹੈ।
ਜਬਲਪੁਰ ‘ਚ ਕੰਟੈਸਟੈਂਟਸ ਨੇ ਸਿੱਖੇ ਫੈਕਟ ਚੈਕਿੰਗ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
ਇੰਦੌਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਜਬਲਪੁਰ ‘ਚ ਵੀ ‘ਸੱਚ ਕੇ ਸਾਥੀ ਸੀਨੀਅਰਜ਼’ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਐਡੀਟਰ ਤੇ ਫੈਕਟ ਚੈਕਰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਹੋਟਲ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਵਿਖੇ ਕਰਵਾਏ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਫਰਜ਼ੀ ਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਖਬਰਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਪਾਦਕ ਸਕੰਦ ਵਿਵੇਕ ਧਰ ਨੇ ਵੀ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।

ਭੋਪਾਲ ‘ਚ ਵੀ ਸਫਲ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਇੰਦੌਰ ਤੇ ਜਬਲਪੁਰ ਦੀ ਤਰਜ਼ ‘ਤੇ ਮੱਖਣਲਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਭੋਪਾਲ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕੈਂਪਸ ‘ਚ ਵੀ ‘ਸੱਚ ਕੇ ਸਾਥੀ ਸੀਨੀਅਰਜ਼’ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿਚ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਾਈਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਰਾਜੇਸ਼ ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਦੁਨੀਆ ‘ਚ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਕ ਗੇਮ ਰਾਹੀਂ ਕੰਟੈਸਟੈਂਟਸ ਨੂੰ ਸੱਚ ਅਤੇ ਝੂਠ ਦਾ ਫਰਕ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਅਨੁਰਾਗ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਮੁਹਿੰਮ ਬਾਰੇ
‘ਸੱਚ ਕੇ ਸਾਥੀ ਸੀਨੀਅਰਜ਼’ ਭਾਰਤ ‘ਚ ਜਾਅਲੀ ਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮੀਡੀਆ ਸਾਖਰਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ 15 ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ 50 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ‘ਚ ਸੈਮੀਨਾਰ ਤੇ ਵੈਬਿਨਾਰਾਂ ਦੀ ਇਕ ਲੜੀ ਰਾਹੀਂ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ, ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਤੇ ਗੈਰ-ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰ ਕੇ, ਤਰਕਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ।


