ਜੇਐੱਨਐੱਨ, ਉੱਤਰਕੀਸ਼ੀ : ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਪਾਈਪਾਂ ਵਿਛਾਉਣ ਦੌਰਾਨ 22 ਤੋਂ 45 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਸਿਲਕਿਆਰਾ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਦੂਰਬੀਨ ਵਿਧੀ ਨੇ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਮੋਟੀ ਰਾਡ ਆ ਗਈ।
ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵੀਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਬੁੱਧਵਾਰ-ਵੀਰਵਾਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਰਾਡਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਹੀ ਪਾਈਪ ਦੇ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਲਈ ਰਸਤਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਈਪ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਟਰੈਚਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਈਪ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਸਕੇ।
ਟੈਲੀਸਕੋਪਿਕ ਵਿਧੀ ਮਦਦਗਾਰ
ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਲਕਿਆਰਾ ਸੁਰੰਗ ਵਿਚ ਫਸੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਨਿਕਾਸੀ ਸੁਰੰਗ ਵਿਚ ਇੱਥੋਂ 900 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਵਿਆਸ ਦੀਆਂ ਪਾਈਪਾਂ ਪਾਈਆਂ ਸਨ। ਪਾਈਪ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਛੇ ਮੀਟਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ 17 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਅੜਿੱਕਿਆਂ ਕਾਰਨ ਕੰਮ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਪਾਈਪਾਂ ਹੀ ਵਿਛਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੈਲੀਸਕੋਪਿਕ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ 800 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਵਿਆਸ ਦੀਆਂ ਪਾਈਪਾਂ ਪਾ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 900 ਐਮਐਮ ਪਾਈਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਡ੍ਰਿਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਕੰਮ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਪਾਈਪ ਵਿਛਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ
ਏਜੰਸੀਆਂ ਇਹ ਮੰਨ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 22 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਪਾਈਪ ਵਿਛਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ 22 ਤੋਂ 45 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਪਾਈਪ ਵਿਛਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਡਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਿਲਕੁੱਲ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਡਰਿਲਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪਾਈਪ 42 ਮੀਟਰ ‘ਤੇ ਫਸ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਲੋਹੇ ਦੀ ਮੋਟੀ ਰਾਡ ਪਾਈਪ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬੁੱਧਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਡਰਿਲਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਰੋਕਣਾ ਪਿਆ।
ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਰੁਕਾਵਟ
ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਟਰੈਂਚਲੈੱਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਇਸ ਪਾਈਪ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਪਾਈਪ ਦੇ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਡੰਡਾ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੁਝ ਹੀ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ 800 ਐਮਐਮ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਪਾਈਪਾਂ ਵਿਛਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਈਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵਰਕਰਾਂ ਦੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਓਐਸਡੀ ਭਾਸਕਰ ਖੁਲਬੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਾਈਪਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨਿਕਾਸੀ ਸੁਰੰਗ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਸਕਣ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਸਟਰੈਚਰ ਰਾਹੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
