ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ‘ਚ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 41 ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਲੰਮੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। 14 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਫਸੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਸਪੈਂਸ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅੰਦਰ 41 ਜਾਨਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਾਹਰ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੁਰੰਗ ਨੂੰ ਡ੍ਰਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜੀ ਗਈ ਔਗਰ ਮਸ਼ੀਨ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਲੰਬਕਾਰੀ ਯਾਨੀ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ‘ਤੇ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਏ ਮਾਹਿਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਬਿਆਨ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਹਿਰ ਅਰਨੋਲਡ ਡਿਕਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਾਜ਼ਾ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਯਾਨੀ 25 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ। ਡਿਕਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬਚਾਅ ਜਲਦੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਪੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 41 ਲੋਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਘਰ ਹੋਣਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕਦੋਂ। ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਸਾਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੀਜ਼ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਘਰ ਆਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਲਈ ਘਰ ਹੋਣਗੇ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਜਲਦੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕੱਲ੍ਹ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਅੱਜ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣਗੇ।
ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ-ਨਵੀਆਂ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਭੇਜੇ ਗਏ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ
ਲੂਡੋ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਗੇਮ ਖੇਡਣ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ ਟੈਲੀਫੋਨਿਕ ਗੱਲਬਾਤ, BSNL ਨੇ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਛਾਈ ਤਾਰ
ਹੁਣ ਵਰਕਰਾਂ ਨਾਲ ਟੈਲੀਫੋਨ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗੀ। ਬੀਐਸਐਨਐਲ ਨੇ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਾਰਾਂ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸੈੱਟਅੱਪ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਆਰਡਰ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ ਸੰਚਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਲੈਂਡਲਾਈਨ ਫੋਨ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਦੋ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿਛਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ। ਫੂਡ ਪਾਈਪ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਕਾਲ ਭੇਜੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਹੁਣ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ
ਇਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ 41 ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ। ਸਿਲਕਿਆਰਾ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਖੁਦਾਈ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ। ਬੀਤੀ ਰਾਤ ਰੀਬਾਰ ਨੈੱਟ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਔਗਰ ਮਸ਼ੀਨ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਹਿਰ ਅਰਨੋਲਡ ਡਿਕਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਔਗਰ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਪਰੋਂ ਸੁਰੰਗ ਪੁੱਟਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੰਬਕਾਰੀ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਲਈ, ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੀਐੱਮ ਪੁਸ਼ਕਰ ਧਾਮੀ ਨੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸੀਐਮ ਪੁਸ਼ਕਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਨੇ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਖਾਣਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਇੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਸਕੀਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਕਟਰ ਵਰਗੇ ਉਪਕਰਨ ਜੋ ਇੱਥੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਲਿਆਂਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸੁਰੰਗ ਨਾ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਾਡੀ ਤਰਜੀਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੀਪੀਆਰ ਮੈਪਿੰਗ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਟੀਮ ਨੇ ਮੰਨਿਆ, ਜੀਪੀਆਰ ਮੈਪਿੰਗ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਹੀਂ
ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਜੀਪੀਆਰ ਮੈਪਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ 48 ਮੀਟਰ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਰਾਹਤ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਔਜਰ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮਾਈਟਰ ਆਬਜੈਕਟ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਸ਼ਾਮ ਡਰਿਲਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਅਗਰ ਮਸ਼ੀਨ ਲੋਹੇ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ ਅਤੇ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਹਿਰ ਵਰਟੀਕਲ ਡਰਿਲਿੰਗ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਉੱਪਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੈਨੂਅਲ ਡਰਿਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਵਰਟੀਕਲ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
