ਜਾਸ, ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ : ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ 15 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਸਿਲਕਿਆਰਾ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਫਸੇ 41 ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੱਢਣ ਲਈ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਮੋਰਚਿਆਂ (ਲੰਬਕਾਰੀ ਅਤੇ ਖਿਤਿਜੀ) ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸਤਲੁਜ ਜਲ ਬਿਜਲੀ ਨਿਗਮ ਲਿਮਟਿਡ (SJVNL) ਨੇ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲੰਬਕਾਰੀ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਬਚਾਅ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 21 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੱਕ 20 ਮੀਟਰ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 3 ਖੰਭਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ 86 ਤੋਂ 88 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਦਿਨ ਲੱਗਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਮਲਬਾ ਪਾ ਕੇ ਸਟੀਲ ਦੀਆਂ ਪਾਈਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਜੋ ਕੰਮ ਸਿਲਕਿਆਰਾ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਵਿਚਲੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੰਗੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੱਥੀਂ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਜੇ ਤੱਕ ਆਗਰ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਇੱਥੋਂ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਮਲਬੇ ਵਿੱਚ ਦੱਬੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗਰਡਰ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ। ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬਲੇਡ ਕਟਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਮਵਾਰ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੱਥੀਂ ਖੁਦਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਰੈਟਸ ਟੀਮ ਸਿਲਕਿਆਰਾ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਸੀਵਰ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਲੋਕ ਤੰਗ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੀ ਹਨ। ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਅਗਰ ਮਸ਼ੀਨ ਫਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਭੰਬਲਭੂਸਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠਕ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਰਟੀਕਲ ਡਰਿਲਿੰਗ ਦਾ ਅਹਿਮ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ।

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (NHIDCL) ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਮਹਿਮੂਦ ਅਹਿਮਦ ਮੁਤਾਬਕ ਸਿਲੀਆਰਾ ਟਨਲ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀ ਐੱਸ.ਜੇ.ਵੀ.ਐੱਨ.ਐੱਲ. ਸਵੇਰੇ 11 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਲੰਬਕਾਰੀ ਡਰਿਲਿੰਗ ਦਾ ਫੈਸਲਾ। ਚੇਨ 300 ਤੋਂ 305 ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਬਕਾਰੀ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇੱਥੇ ਪਾਈਪ ਡਰਾਇਵਰ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ 1.2 ਮੀਟਰ ਵਿਆਸ ਦੀ ਡਰਿਲ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਐਗਜ਼ਿਟ ਸੁਰੰਗ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ 86 ਤੋਂ 88 ਮੀਟਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ 60 ਤੋਂ 70 ਘੰਟੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਕ ਪਾਈਲ ਡ੍ਰਿਲਰ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਜ਼ਿਲੇ ‘ਚ ਯਮੁਨੋਲਾਈ ਹਾਈਵੇਅ ‘ਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਸੁਰੰਗ ‘ਚ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਕਾਰਨ 12 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ 41 ਲੋਕ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। 380 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਗੇਟ (ਸਿਲਿਕਿਆਰਾ ਵੱਲ) 3 ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੱਢਣ ਲਈ 57 ਤੋਂ 60 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਨਿਕਾਸੀ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਆਗਰ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ 50ਵੇਂ ਮੀਟਰ ‘ਤੇ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਅਭਿਆਨ ਦੇ ਨੋਡਲ ਅਫਸਰ ਡਾ: ਨੀਰਜ ਖੀਰਵਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਚੂਹਾ ਮਾਈਨਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਤੋਂ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਮਲਬੇ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲਣਗੇ। ਰੇਟ ਮਾਈਨਰ ਕ੍ਰਾਲਰ ਅਤੇ ਲੇਜ਼ਰ ਕਟਰ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣਗੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ, 800 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਵਿਆਸ ਵਾਲੀ ਪਾਈਪ ਨੂੰ ਆਗਰ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਧੱਕਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਬਾਕੀ ਸੱਤ ਤੋਂ 10 ਮੀਟਰ ਦੀ ਪਾਈਪ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੇਕਰ 800 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਵਿਆਸ ਵਾਲੀ ਪਾਈਪ ਨੂੰ ਧੱਕਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ 700 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਵਿਆਸ ਵਾਲੀ ਪਾਈਪ ਨੂੰ ਧੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਡਾ: ਖੈਰਵਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਆਗਰ ਦੀ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ 8 ਲੀਡ ਦਾ ਕਰੀਬ 10 ਮੀਟਰ ਅਜੇ ਕੱਟਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸੋਮਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਤੱਕ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ |

ਰੈਟ ਮਾਈਨਰਜ਼ ਤੰਗ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:

ਰੈਟ ਮਾਈਨਰਜ਼, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖਿਤਿਜੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਹੱਥੀਂ ਖੁਦਾਈ ਲਈ ਬੁਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੰਗ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਖਾਈ ਰਹਿਤ ਕੰਪਨੀ ਜੋ ਕਿ ਹਰੀਜੋਂਟਲ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 3 ਮਾਹਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ। ਰੈਟ ਮਾਈਨਿੰਗ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਕੋਲੇ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚੂਹੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਲਾ ਕੱਢਣ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਸੁਰੰਗ ਖੋਦਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਫੌਜ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ ਡ੍ਰੀਫਟ ਸੁਰੰਗ

ਫੌਜ ਇੱਕ ਡ੍ਰਾਇਫਟ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਮਲਬਾ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਸੱਜੇ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਹਟਾ ਕੇ ਡਰਾਫਟ ਸੁਰੰਗ ਲਈ 15 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੋ-ਬਾਈ-ਦੋ ਮੀਟਰ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਫਰੇਮ ਬਣਾਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕੋਲ ਇੰਡੀਆ, THDC ਅਤੇ NHIDCL ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਵੀ ਇਸ ਕੰਮ ‘ਚ ਫੌਜ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸਾਰੇ 3 ​​ਜਵਾਨ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹਨ

ਸੁਰੰਗ ‘ਚ ਫਸੇ 3 ਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਅਤੇ ਹੌਂਸਲਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੇ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਲਗਾਤਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਯਤਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡਾਕਟਰ ਫਸੇ 3 ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵੀ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।ਡਾ.ਪ੍ਰੇਮ ਪੋਖਰਿਆਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਸਾਰੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹਨ। ਮਨੋਬਲ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ।ਨਿਰੰਤਰ ਸੰਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਯੋਗਾ ਆਦਿ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਾ ਆਵੇ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਭੋਜਨ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੋ ਸਕੇ। ਉਥੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਗ੍ਰੀਨ ਕੋਰੀਡੋਰ ਰਾਹੀਂ ਕਟਰਾਂ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ

ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਆਗਰ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਪੁਰਜ਼ੇ ਕੱਟਣ ਲਈ ਲੇਜ਼ਰ ਕਟਰ ਅਤੇ ਲੇਜ਼ਰ ਕਟਰ ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਟਿਹਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਨ ਕੋਰੀਡੋਰ ਰਾਹੀਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਸਿਲੀਯਾਰਾ ਪਹੁੰਚਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਏਅਰਲਿਫਟ ਕਰਕੇ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।