Uttarkashi Tunnel Collapse: ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਢਹਿ ਜਾਣ ਕਾਰਨ 12 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਸਿਲਕਿਆਰਾ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਫਸੇ 41 ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਰੈਟ-ਹੋਲ ਮਾਈਨਿੰਗ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਬਚਾਅਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਰੈਟ-ਹੋਲ ਮਾਈਨਿੰਗ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਫਸੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਨੂਅਲ ਡਰਿਲਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਸੁਰੰਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਮਲਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਡ੍ਰਿਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਔਗਰ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ 41 ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਚਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਰੈਟ-ਹੋਲ ਮਾਈਨਰ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੁਨਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲੇਟਵੇਂ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੁਦਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਰੈਟ-ਹੋਲ ਮਾਈਨਿੰਗ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਟਰੈਂਚਲੈੱਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਅਤੇ ਨਵਯੁੱਗ ਇੰਜੀਨੀਅਰਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਦੁਆਰਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 12 ਮਾਹਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਰੈਟ-ਹੋਲ ਮਾਈਨਿੰਗ?
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੇਘਾਲਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ, ਜਿੱਥੇ ਥੋੜੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਲਈ ਛੇਕ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੱਥੀਂ ਖੁਦਾਈ ਤਕਨੀਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੰਗ ਸੁਰੰਗਾਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 3 ਤੋਂ 4 ਫੁੱਟ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਜ਼ਦੂਰ, ਅਕਸਰ ਬੱਚੇ ਖਣਿਜ ਕੱਢਦੇ ਹਨ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੀਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ (ਐਨਜੀਟੀ) ਦੁਆਰਾ 2014 ਵਿੱਚ ਰੈਟ-ਹੋਲ ਮਾਈਨਿੰਗ ‘ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਗੈਰ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੋਖ਼ਮਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਾਈਨਿੰਗ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।
ਰੈਟ ਮਾਈਨਰ ਬੋਲੇ
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਬੋਰਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਕੁਝ ਮਾਈਨਰਾਂ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕੱਢਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ।
ਮਾਈਨਰ ਰਾਕੇਸ਼ ਰਾਜਪੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਇਹ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। 41 ਆਦਮੀ ਵੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।”
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਜਣੇ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣਗੇ, ਇੱਕ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਕਰੇਗਾ, ਦੂਜਾ ਮਲਬਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਟਰਾਲੀ ਵਿੱਚ ਧੱਕੇਗਾ।”
#WATCH | Uttarkashi (Uttarakhand) tunnel rescue | Visuals from the Silkyara tunnel where the operation to rescue 41 workers is ongoing.
Manual drilling is going on inside the rescue tunnel and auger machine is being used for pushing the pipe. As per the last update, about 2… pic.twitter.com/26hw32fChI
— ANI (@ANI) November 28, 2023
ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਿਆਂ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਤੋਂ 12 ਮੀਟਰ ਡਰਿੱਲ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੋ ਟੂਲਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਗੇ – ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜੀ ਡਰਿਲਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਲਈ ਗੈਸ ਕਟਰ।”
ਮੰਗਲਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਏਐਨਆਈ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਸੀਮ, ਵਰਕਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਤੱਕ 5 ਮੀਟਰ ਮੈਨੂਅਲ ਡਰਿਲਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 51 ਮੀਟਰ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਨਸੀਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “51 ਮੀਟਰ ਦੀ ਡਰਿਲਿੰਗ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਮੈਨੂਅਲ ਡਰਿਲਿੰਗ ਰਾਹੀਂ 5 ਮੀਟਰ ਅੰਦਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ 800 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਪਾਈਪ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 6 ਮੀਟਰ ਡਰਿਲਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ, ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ 24 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ। ਘੰਟੇ, ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਾਡੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਲਿਆਵਾਂਗੇੇ।”
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ 12 ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਹਾਂ ਅਤੇ 2 ਕਰਮਚਾਰੀ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ 800 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਪਾਈਪ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।”
ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 57 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਡ੍ਰਿਲਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ, ਫਸੇ ਹੋਏ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਾਈਪ ਵਿਛਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ।
