ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਉਦੈਪੁਰ : ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੱਥ ਜਾਂਚ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜੈਪੁਰ ‘ਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਿਖਲਾਈ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਿਊਜ਼ ਵੱਲੋਂ ‘ਸੱਚ ਕੇ ਸਾਥੀ ਸੀਨੀਅਰਜ਼’ ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਲਾਇਨਜ਼ ਕਲੱਬ ਉਦੈਪੁਰ ਝੀਲ ਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਾਅਲੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸਲ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅੰਤਰ ਹੈ?
ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਤੱਥ ਜਾਂਚਕਰਤਾ ਜਤਿਨ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਪਾਦਕ ਮਯੰਕ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ੁਕਲਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਦੋਵਾਂ ਟਰੇਨਰਜ਼ ਨੇ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਰੀਅਲ ਨਿਊਜ਼ ਵਿਚ ਫਰਕ ਸਮਝਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ। ਉਦੈਪੁਰ ਲਈ ਕਰਵਾਏ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਡਾ. ਜਤਿਨ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ
ਡਿਜੀਟਲ ਉਪਕਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧੋਖਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਡਿਵਾਈਸ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਦੇ ਰਹੋ। ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣਾ ਪਾਸਵਰਡ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੋ।
ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਪਾਦਕ ਮਯੰਕ ਨੇ ਕੀ ਕੁਝ ਕਿਹਾ?
ਮਯੰਕ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ੁਕਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਸੱਚ ਕੇ ਸਾਥੀ’ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜਾਅਲੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਡਿਜੀਟਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵੋਟਰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਬਾਰੇ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫਰਜ਼ੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਟਿਪਸ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਸਾਧਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿ ਕੇ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਜਤਿਨ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀਆਂ ਨੂੰ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟੂਲਜ਼ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਔਨਲਾਈਨ ਟੂਲ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਤਸਵੀਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਓਪਨ ਸਰਚ, ਗੂਗਲ ਰਿਵਰਸ ਇਮੇਜ ਸਰਚ ਟੂਲ, ਯਾਂਡੇਕਸ, ਇਨਵਿਡ ਵਰਗੇ ਟੂਲਸ ਰਾਹੀਂ ਫਰਜ਼ੀ ਪੋਸਟਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਜੈਪੁਰ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
ਉਦੈਪੁਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਜੈਪੁਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਭੋਪਾਲ, ਇੰਦੌਰ ਅਤੇ ਜਬਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਭੋਪਾਲ, ਇੰਦੌਰ ਅਤੇ ਜਬਲਪੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੈਬੀਨਾਰ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸ਼ੱਕੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਭਾਈਵਾਲ MICA (ਮੁਦਰਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ) ਹੈ।
ਮੁਹਿੰਮ ਬਾਰੇ
‘ਸੱਚ ਕੇ ਸਾਥੀ ਸੀਨੀਅਰਜ਼’ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਜਾਅਲੀ ਅਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਸਾਖਰਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ 15 ਰਾਜਾਂ ਦੇ 50 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵੈਬਿਨਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਰਾਹੀਂ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ, ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਕੇ, ਤਰਕਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਲਈ, www.vishvasnews.com/sach-ke-sathi-seniors/ ‘ ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
