ਸਿੱਖਿਆ ਡੈਸਕ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦਿਵਸ 2023: ਅੱਜ 15 ਸਤੰਬਰ, 2023 ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਖਾਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਕੌਣ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਆਓ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ।
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦਾ ਨਾਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਏ. ਲਲਿਤਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਅਯੋਲਾਸੋਮਯਾਜੁਲਾ ਲਲਿਤਾ ਹੈ। ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ ਜਦੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਬਣਨਾ ਦੂਰ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ-ਲਿਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਲਿਤਾ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਚੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸਗੋਂ ਇਹ ਕਾਮਯਾਬੀ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
27 ਅਗਸਤ 1919 ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਅਯੋਲਾ ਸੋਮਯਾਜੁਲਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਹਿਜ਼ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਮ ਕੁੜੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੁਖੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪਰੀ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਮਾਂ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲਿਆ। ਬੇਟੀ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਲਲਿਤਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਚ ਬੇਟੀ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ
ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਲਈ ਲਲਿਤਾ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੜਕੀਆਂ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਹੀ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।
ਮਦਰਾਸ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕੀਤੀ
ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਲਲਿਤਾ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਇੱਥੇ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਬਣ ਗਈ ।
