ਆਨਲਾਈਨ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਮਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰਯਾਨ-2 ਅਤੇ ਆਦਿੱਤਿਆ ਐਲ-1 ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ‘ਚ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਇਕ ਨਵੇਂ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਿਸ਼ਨ ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਝੰਡਾ ਫਿਰ ਤੋਂ ਬੁਲੰਦ ਕਰੇਗਾ।
ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖਾਸ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਗਗਨਯਾਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਖ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮਨੁੱਖੀ ਪੁਲਾੜ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ 2025 ‘ਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਇੰਡੀਅਨ ਸਪੇਸ ਰਿਸਰਚ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਇਸਰੋ) ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਸ਼ਨ ਗਗਨਯਾਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ।
ਗਗਨਯਾਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਟੈਸਟ ਫਲਾਈਟ ਅੱਜ ਹੋਵੇਗੀ। ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਟੈਸਟ ਰੇਂਜ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮਾਡਿਊਲ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਤਿੰਨ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗਗਨਯਾਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ, ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਵਰਗਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਵੀ ਜ਼ੋਰਾਂ ‘ਤੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਲਾੜ ਅਮਲਾ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ‘ਚ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਗਗਨਯਾਨ-3 ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ…
ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ
ਔਰਬਿਟਲ ਮੋਡੀਊਲ (OM) ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕੱਟੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਰੂ ਮੋਡੀਊਲ (CM) ਅਤੇ ਸਰਵਿਸ ਮੋਡੀਊਲ (SM) ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।
ਔਰਬਿਟਲ ਮਾਡਿਊਲ (OM) ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਤਿਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ।
ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਕਰੂ ਮੋਡਿਊਲ (CM) ਰਾਹੀਂ ਧਰਤੀ ਵਰਗਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਾੜ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਵੀ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ, ਮੋਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਬਲ ਦੀਵਾਰ ਵਾਲੀ ਪਰਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਰੈਵਿਟੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਥਰਮਲ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ (ਟੀਪੀਐਸ) ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੇਵਾ ਮੋਡੀਊਲ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਰਾਕੇਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਹੋਣਗੇ
ਗਗਨਯਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਤਕਨੀਕੀ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਮਿਸ਼ਨ ਲਾਂਚਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਗਗਨਯਾਨ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ। ਗਗਨਯਾਨ ਦਾ ਸਿਖਰਲਾ ਹਿੱਸਾ LVM ਰਾਕੇਟ ਹੈ, ਇਹ ਇਸਰੋ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਲਿਫਟ ਲਾਂਚਰ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਗਗਨਯਾਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਲਾਂਚ ਵਾਹਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਜਦਕਿ ਗਗਨਯਾਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ HLVM-3 ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਵੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਚ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ।
ਇਹ ਹੋਵੇਗੀ ਵਿਧੀ
ਟੈਸਟ ਦੌਰਾਨ ਚਾਲਕ ਦਲ ਮਾਡਿਊਲ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਬੋਰਟ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕਰੂ ਮਾਡਿਊਲ ਨੂੰ ਕਰੂ ਏਸਕੇਪ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਕਰੂ ਮਾਡਿਊਲ ਨੂੰ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ।
